انجمن غارنوردان و غارشناسان ایران
|
|
پیمایش غار سم
گزارش از: سارا عدالتیان
تاریخ: 28/7/1389
تعداد: هشت نفر
از زمان اکتشاف این غار و خواندن اخبار پیمایش آن توسط فدراسیون، غارنوردان گرگان و غارنوردان گنبد، بدنبال فرصتی برای رفتن به این غار بودم. غار سم در مقایسه با اغلب غارهای فنی و زیبای ایران، که از ما فاصله زیادی دارند، به ما نزدیک تر بود و همین باعث میشد اشتیاق بیشتری نسبت به پیمایش آن داشته باشم. غاری که میشد بدون خستگی راه به دهانه آن دست یافت.
اواخر شهریور، تیمی از مشهد آماده پیمایش شدیم. شب رفتن، دوستان گرگانی تماس گرفتند و اعلام کردند که بعلت بارندگی پیمایش غار می تواند خطرناک باشد. با توجه به این موضوع، در حالیکه کوله ها را هم بسته بودیم، برنامه را کنسل کردیم.
هفته آخر مهر، قرار بود شهریار بهزادیان عازم مشهد شده و برای اجرای یک برنامه سنگنوردی چند روزی به اخلمد برویم. چند ساعت قبل از حرکت شهریار از زنجان، غارنوردان گرگان با ما تماس گرفتند و گفتند که هوا این هفته مناسب است و ما تصمیم داریم جهت جمع آوری طناب ها عازم غار سم شویم. بلافاصله با شهریار تماس گرفتیم و گفتیم تمام لوازم سنگ را با لوازم غار جایگزین کرده و راهی شود!
چهارشنبه 28 مهر 1389
صبح من، سعید هاشمی نژاد و شهریار بهزادیان با یک سواری بسمت گالیکش حرکت کردیم. بدلیل ترافیک جاده با تاخیر در ساعت 1430 به روستای نامنیک (که 5 نفر از دوستان گرگانی از ساعت 11 در آنجا منتظر ما بودند) رسیدیم.
همه هشت نفر بهمراه راننده، بارها را سوار تراکتور کرده و خود نیز سوار شده و در ساعت 1500 بسمت دهانه حرکت کردیم.
اعضای تیم گرگان:
محمد رضا لطفی (سرپرست)، موسی دلپسند، سعید کفشگیری، صبا (قاسم) دیانی، عباس اربابی
ساعت 16 به انتهای مسیر تراکتور رسیدیم و پس از 20 دقیقه کوهپیمایی به محل کمپ در پایه غار رسیدیم. کمپ را بر پا کردیم و جلسه توجیهی توسط سرپرست برنامه برگزار شد.
کمپ
ارتفاعات 1700 متری کوه خواجه قنبر در منطقه نامنیک گالیکش از توابع استان سمنان (شهرستان شاهرود)
هدف این برنامه جمع آوری طنابها و کارگاهها بود. بنابراین افراد به چند تیم تقسیم شدند تا با فاصله زمانی وارد غار شده و طنابها را جمع آوری نمایند.
تیم اول شامل: محمدرضا لطفي- سعيد هاشمي نژاد- شهريار بهزديان- سارا عدالتيان آراسته بایستی در ساعت 6 صبح وارد غار میشدیم.
شام مفصلی خوردیم. این شام مهمترین وعده غذایی جهت تامین انرژی روز بعد محسوب می شد. وسایلی که باید با خود به غار می بردم را جمع کردم، شامل: پتوی نجات یدک، بلوز و شلوار استرچ- پلار اضافه، دستکش اضافه، کلاه گرم، کیت کمکهای اولیه، طنابچه انفرادی، چند عدد پروسیک، قرقره، مواد غذایی، فلاکس چای، الکل جامد، کبریت، باتری اضافه. تمام وسایل را در پک ضد آب قرار داده و داخل کوله غارم گذاشتم.
پنج شنبه 20 مهر 1389
صبح پس از صرف صبحانه لباس پوشیدیم. طبق معمول اغلب غارها، لایه زیرین پلیستر پلار، که من از یک سرهمی گرم مخصوص غارنوردی بعنوان این لایه استفاده می کنم، و لایه بیرونی که لایه ای مقاوم و ضدخش از جنس نایلون است. چکمه، دستکش و کلاه. ست غارنوردی را هم بسته و وارد غار شدیم.
تنها پس از چند متر پیش روی، تنگناها یا بقول معروف خرچنگ رو ها، آغاز می شود. اما برخلاف خرچنگ رو های پراو، تنگناهای این غار تمامی ندارد! اغلب مسیر را باید به یک سمت حرکت کرد و حتی امکان برگرداندن سر وجود ندارد! کیسه بار را بایستی با یک دست بدنبال خود کشید.
گذر گاههای تنگ غار (خرچنگ رو ها)
قبل از حرکت باید دقت کنید که تسمه یا طنابچه اضافه ای به کیسه بارتان متصل نکرده باشید. دو طرف خرچنگ روها کاملا ناهموار و پوشیده از ساختار های آهکی سوزنی و گل کلمی است، که در صورت گیر کردن کیسه بار یا ابزارتان، با توجه به تنگی مسیر، انرژی ارزشمندتان را باید برای رهاسازی بیهوده هدر دهید.
آنچه در این معابر برایم بسیار زیبا و جذاب بود، وجود خفاشهای معلق درون این تنگراه ها بود، که آرام و آسوده بخواب رفته بودند و ما با نهایت دقت از کنارشان بگونه ای عبور می کردیم تا مبادا به آنها برخورد کنیم و خواب نازشان را بر هم زنیم!
میزبانان ما، خفاش ها در خواب
یکی از خطراتی که تهدید کننده غارنوردان است، رطوبت و تعریق داخلی است که می تواند منجر به هیپوترمی شود. چنانچه لباس مناسبی داشته باشید، از رطوبت خارجی در این غار کاملا در امان هستید. اما پیشگیری از رطوبت داخلی به نحوه حرکت و عملکرد شما بستگی دارد. با توجه به ضد آب بودن لباس، بایستی بگونه ای حرکت کرد که از تعریق بیش از حد پیشگیری شود.
بجز چاههای اول، دوم و سوم، طنابها و کارگاههای سایر چاهها از برنامه قبل ریخته شده بود. فرودها را آغاز کردیم.
به اسکلت پایین چاه 2 که رسیدیم، توقفی داشته و عکس برداری کردیم و مجدد ادامه مسیر دادیم.
مروارید غار
چاه چهارده
اغلب مسیرها بشکل تراورس و عبور عرضی بصورت پا گستر در امتداد شکاف بود. برای حفظ تعادل و راحتی در این مسیرها می توان کیسه بار را با تسمه به پایین میلون هارنس متصل نمود و از تراورس ها و شکاف ها عبور کرد.
چاه نوزده محل توقف من و شهریار بود و دو نفر دیگر مسیر را تا انتها ادامه دادند. این را می دانستم که با توقف در این محل، گرمای بدن که در اثر حرکت ایجاد شده بود، بتدریج از بین می رود و با توجه به دمای پایین غار (حدود 6 درجه)، کم کم سرما به بدن نفوذ خواهد کرد. در این مرحله، گرم کردن بدن با توجه به محدودیت وسایل گرمازا، کار راحتی نخواهد بود. با یک پتوی نجات براحتی می توان جلوی اتلاف حرارت بدن را گرفت و در مدت اقامت در یک محل خود را گرم نگه داشت. طبق دستورالعملی که برای پیشگیری از هیپوترمی میدانیم، در صورت خیس بودن لایه داخلی، باید آنرا در اولین فرصت با لایه خشک تعویض کرد. خشک شدن لباس با حرارت خود بدن، خطر هیپوترمی را افزایش میدهد. به محض توقف، کلاه گرم پوشیده و دستکش زیرین را با یک دستکش خشک تعویض کردم.
ما چیزی در حدود 3 ساعت در آن محل توقف داشتیم. در طی این مدت اغلب تنقلات و مواد غذایی همراهمان را مصرف کردیم. چای داغ را خورده و مجدد یه فلاسک برای دوستانمان که از پایین می آمدند، آب جوش آماده کردیم.
ساعت 16:30 سعید و آقای لطفی از پایین رسیدند. در مدتی که آنها مشغول استراحت و خوردن ناهار بودند، من و شهریار طناب چاه 19 را جمع کردیم و همگی بسمت بالا براه افتادیم.
هر چه بالاتر می رفتیم، بر تعداد کیسه بارها افزوده میشد. برخی جاها کیسه بارها بایستی دست به دست میشد.
چاه 14 - بازگشت
عبور کیسه بارها از تراورس ها
تیم دوم (موسي دلپسند- سعيد كفشگيري) بالای چاه 14 به تیم اول پیوست و از آنجا به تيم اول در انتقال بارهاي كمك كردند. در ادامه مسیر (آقایان دياني و اربابي) نیز به تیم پیوسته و به سایر افراد در جمع آوری طنابها کمک کردند. در مجموع در حدود 700 متر طناب در غالب 14 کیسه بار 30 لیتری غارنوردی، جمع شده بود که از غار خارج شد و در نهایت در ساعت 5 بامداد روز جمعه 3/7/89 پس از 22 ساعت فعالیت، از غار خارج شدیم.
طنابهای جمع آوری شده از داخل غار (700 متر طناب در 14 کیسه بار)
چند نکته:
- می خواهم تاکیدی داشته باشم بر جمله ای که غارنوردان فدراسیون بر روی سایت غارهای ایران اعلام کردند: امداد رسانی در این غار، بعلت دشواری مسیرها، بسیار سخت و در برخی شرایط غیر ممکن است، لذا تیمهای بازدید کننده می بایست از آمادگی فنی بالا و ارنج مناسبی برخوردار باشند. بدون اغراق بگویم، اولین چیزی که در بدو ورود به معابر غار به ذهنم رسید، همین جمله بود. چرا که هیچ گونه بزرگنمایی در آن ندیدم. یک حادثه ساده و یک دررفتگی جزیی در این غار می تواند به یک فاجعه تبدیل شود. معابر و تراورس ها، بقدری تنگ و پر پیچ و خم اند که تنها یک فرد می تواند خود و کیسه بارش را عبور دهد و امکان کمک رسانی و یا حتی همراهی نفر دوم وجود ندارد!
امدادرسانی در این غار، تنها با وجود یک تیم بزرگ و کاملا آماده، مدت زمان طولانی و تخریب معابر غار!، امکان پذیر خواهد بود.
- پیشنهاد می شود کیت کمکهای اولیه کاملی بهمراه داشته باشید و از افراد آشنا به کمکهای اولیه در ترکیب تیم استفاده کنید.
- بدون در اختیار داشتن نقشه، اعلام ابعاد غار تقریبی خواهد بود. ظاهرا عمیق ترین چاه های این غار چاه 3 به ژرفای 30 متر، چاه 14 به ژرفای حدودا 55 متر و چاه 19 به ژرفای حدودا 80 متر است. البته آقای علیرضا بلاغی و تیمشان دیتا های لازم را جهت نقشه برداری جمع آوری کرده اند که با بیرون آمدن نقشه غار توسط این دوستان می توان اطلاعات دقیقی از ابعاد غار در اختیار داشت.
- کارگاهها در اغلب موارد در مناسب ترین مکان ممکن و توسط رول بولت استیل ضد زنگ 10 میلیمتری، آماده شده است. در بعضی از چاهها، بجای نصب کارگاه مجدد (Rebelay) ، امکان نصب Deviation (انحرافی) در دیواره مقابل چاه وجود دارد. نصب انحرافی در برخی چاهها بر کارگاه مجدد برتری دارد به چند دلیل:
1- طناب بگونه ای قرار میگیرد که نیازی به نصب کارگاه مجدد بعدی تا پایین چاه نخواهد بود.
2- طناب کمتری مصرف میشود چرا که در انحرافی گره و لوپ (حلقه) نخواهیم داشت.
3- عبور از انحرافی (صعود و فرود) بمراتب راحت تر و سریع تر از کارگاه مجدد (Rebelay) است و بدین ترتیب در انرژی و وقت بسیار صرفه جویی میشود.
غارنوردانی که قصد پیمایش و طناب گذاری این غار را دارند، می توانند با نصب انحرافی در محل مناسب، برخی از کارگاههای مجدد را حذف نمایند.
- یکی از زیبایی های این غار، پاک بودن آن است. هدیه ای ارزشمند که غارنوردان به یکدیگر ارزانی می کنند. هشیار باشیم که فاجعه ای مانند آنچه بر پراو گذشت، پیکره دومین غار عمیق ایران را خدشه دار نکند.
- در غارها به تشکیلات آهکی اعتماد نکنید. بویژه ساختارهای گل کلمی و استلاکتیت ها (بدلیل تو خالی بودن) حتی برخلاف ابعاد بزرگی که ممکن است داشته باشند، بشدت سست و شکننده هستند. در همین برنامه یکی از ساختارها به ابعاد یک توپ بسکتبال در اثر اولین فشار در زیر پای یکی از افراد کنده شد که خوشبختانه وی به طناب متصل بود و کسی هم زیر چاه نبود که آسیب ببیند.
- در پایان از غارنوردانی که آماده سازی کارگاهها را انجام دادند و نیز دوستان غارنورد هیئت گلستان سپاسگزارم.
چگونگی محافظت از غارها
غارها مکان های جالبی هستند. هر قدر هم انسان سعی کند که با احتیاط در داخل آن حرکت کند، خیلی ساده و سریع از خود رد پا باقی می گذارد. در غارها مکانیسم »مرمت کردن« وجود ندارد؛ آن چه که شکسته است یا نامی که بر روی دیوار نوشته شده است، همان طور باقی می ماند
انسان ها به دلایل مختلفی از غارها دیدن می کنند، اما برای حیوانات، غار محل زندگی و غذا است. در ضمن غارها یک راه برای حفظ آب های طبیعی است. هر آلودگی می تواند باعث سمی شدن منابع، برای ما انسان ها بشود. این امر کاملا به خود ما بستگی داردکه غارها را، هنگامی که از آن ها بازدید می کنیم، حفظ کنیم. در زیر به طور خلاصه لیستی از کارهائی که می بایستی انجام دهیم که کمتر به غارها صدمه بخورد را، مشاهده می کنید
غارها را به همان وضعیتی که هنگام ورود شما بود، ترک کنید. البته اگر شما آشغال های بازدید کنندگان قبلی را دیدید با خود به بیرون ببرید. قبل از ورود به غار در مورد تمام این نکات با همراهان خود صحبت کنید.تمام فرماسیون ها، سنگ ها، حیوانات، باقی مانده های آثار باستان شناسی و تاریخی و هر چه که متعلق به غار است را بدون دست زدن به آن، همان جا بگذارید. تمام آشغال های خود را به بیرون ببرید، حتی آشغال هائي که در محیط بیرون، در طبیعت قابل تجزیه هستند
ممکن است که برای شما صحبت درین مورد خیلی جالب نباشد، اما مهم است: اگر شما برای دفع ادار و یا مدفوع بایستی به توالت بروید، صبر کنید تا از غار خارج شوید. در غیر این صورت با خود یک دبه یا ظرف در دار ببرید. غارنوردانی که برای
مسیر های طولانی به غار می روند، ظرف خود را همراه می برند. فضولات انسانی برای ارگانیسم های داخل غار، مضر و برای آب های زیرزمینی، ناسالم هستند، -آن آب ممکن است آب آشامیدنی شما یا دیگران باشد- ؛ به آرامی تجزیه می شوند، بدبو هستند و تا زمان خیلی طولانی همان طور باقی می مانند
از آسیب زدن به جانوران داخل غار پرهیز کنید. غارها محل سکونت بعضی از انواع خفاش ها هستند. اهمیت این موضوع در کنترل حشرات و گرده افشانی گل ها می باشد. آن ها، بویژه در مقابل دخالت های انسانی، در هنگام خواب زمستانی و در هنگامی که بچه بدنیا می آورند، آسیب پذیر هستند. بهترین کار این است که مواقعی که غارها توسط خفاش ها مورد استفاده قرار می گیرند، وارد آن ها نشوید. در خیلی از کشورهای اورپائی و در ایالات متحده امریکا، هم اکنون قانونی تصویب شده که ورود غارنوردان و یا بازدیدکنندگان معمولی به این گونه غارها را، از اول اکتبر تا آخر فروردین هر سال، ممنوع کرده اند
هنگامی که در غارراه می روید، فقط برروی یک مسیر روی کف غار، حرکت کنید تا آسیب را به حداقل برسانید. راه رفتن و صخره نوردی در داخل غار، می تواند به اجزاء ظریف غار، صدمه بزند. همچنین کفش شما می تواند گِل را بر روی صخره های تمیز و یا گل سنگ ها ببرد. مواردی که غارنوردان آگاه، به علت حساسیت فرماسیون های غار، فقط یک بار، آن هم یک نفر و فقط با جوراب تمیز، به قسمتی وارد شده و با گرفتن چند عکس، برای همیشه آن جا را ترک کرده اند، کم نیست. در این موارد به هیچ گروه دیگر، اجازهٔ ورود به آن قسمت یا به کل غار داده نمی شود
از دست زدن به فرماسیون های داخل غار خودداری کنید. حداقل این کار باعث می شود که گِل موجود برروی دستکش، کفش یا لباس شما، به آن ها منتقل نشوند. اگر شما بایستی بر روی یک سنگ رسوبی بروید، از دستکش و لباس تمیز استفاده کنید و کفش خود رادربیاورید. به این ترتیب از کثیف شدن آن ها توسط شما جلوگیری می شود
aبا دقت مسیرحرکت خود را انتخاب کنید. با این کار از تخریب و شکستن فرماسیون ها و از گذاشتن آثار پای گلی خود بر روی آن ها خودداری خواهید کرد. به نظر خیلی ساده می رسد، اما محیط غار پر از شگفتی است
در غار مواظب سلامتی خود باشید. با دقت از خود مراقبت کنید و از پیش آمدن حوادثی که در داخل غار منجر به آسیب زدن به شما می شوند، جلوگیری کنید
بیائید غارها راحفظ کنیم. وقتی به غاری می روید از خود چیزی در آن جا نگذارید و هنگامی که از غاری خارج می شوید هیچ چیز با خود بیرون نیاورید
بیائید جلوی تخریب غارها را بگیریم. این کار فقط با بالارفتن دانش خود و دیگران در مورد غارها ممکن است
بر اساس اعلام قبلی، پذیرش از ساعت 10 صبح در محل باشگاه آزادگان مشهد انجام شد. بعلت بعد مسافت برخی از شهرها به مشهد، عده ای زودتر و عده ای با تاخیر رسیدند.
شرکت کنندگان در این همایش شامل:
اصفهان: مجید زرآوندی- مهرداد حاجی هاشمی- امیر جلوانی- سمیرا زارعی- سید رضا سجادی- بهروز محمدی- منصور خجسته- زهرا مدرس- محمد منصوری
تهران: احسان کنعانی
زنجان: شهریار بهزادیان
سیرجان: سید مرتضی علوی
شیراز: فاطمه بانشی- آرش نوشادی
کرمان: ایمان عاشری
مراغه: نیما زکی
مشهد: پگاه گوهری، لیلا مالکی، بصیره حسن زاده، مهدی حیدرزاده، حمید صفرزاده (امدادگر)، حمید بروغنی (مسئول مالی)، آرش نقافی، سعید هاشمی نژاد (مسئول فنی)، سارا عدالتيان (سرپرست)
نیشابور: سجاد محب الاسلام (امدادگر)
پس از پذیرش و پر کردن فرم ثبت نام، سه نفر زودتر عازم منطقه شدند تا کارگاههای درون پناهگاه را جهت تمرین افراد در همان شب آماده سازند.
پس از صرف ناهار، یک کلاس آموزشی امداد و کمکهای اولیه در برخورد با مصدوم، بهمراه نمایش پاورپوینت توسط سجاد محب الاسلام (مدرس امداد در جمعیت هلال احمر و عضو سازمان آتش نشانی نیشابور) برگزار گردید. پس از آن فیلمی به یادبود عباس جعفری، بنیانگذار گروه کوهنوردی آزاد مشهد (آزادگان فعلی) به نمایش گذاشته شد.
در ساعت 4 بعد از ظهر با یک مینی بوس و یک وسیله شخصی بسمت منطقه اخلمد حرکت کردیم. این روستا در 70 کیلومتری شمال غرب شهر مشهد قرار دارد و در میانه دره ای U شکل است که دیواره هایی با ارتفاع بیش از 300 متر آنرا محصور کرده اند و شامل مسیر های متعددی جهت کار سنگنوردی و نیز آبشارهایی جهت یخ نوردی در فصل زمستان است.
نمایی از دره اخلمد از محل تمرین (بالای پناهگاه)
به یاد دوست عزیزم، بهرام نیاستی و مربی ارزشمندم، مجید وحیدیان که از فراز دیواره های اخلمد به ابدیت پیوستند.
پناهگاه اخلمد با نام مدرسه سنگنوردی شهید احمدی در اختیار هیئت کوهنوردی استان خراسان بوده و کوهنوردان تحت شرایط تعیین شده از سوی هیئت کوهنوری، می توانند در آن اقامت کرده و از امکانات آن استفاده نمایند. برای گرفتن پناهگاه تقریبا یک ماه قبل با آقای حسین امانی (رئیس هیئت کوهنوردی خراسان رضوی) هماهنگی های لازم را انجام داده بودم. پس از قطعی شدن لیست ثبت نام، مجوز نهایی صادر شد.
پناهگاه شامل یک هال اصلی، آشپزخانه و سه اتاق است که در دو تا از اتاق ها سه حلقه فلزی به سقف (به ارتفاع حدود 4.5 متری) جوش خورده است تا بتوان از آن بعنوان کارگاه و برای نصب طناب استفاده کرد.
پس از انجام مراسم معارفه افراد به یکدیگر، اولین کلاس را آغاز کردیم.
چه فردی که در حال امدادش هستیم را بشناسیم یا نه، باید بدانیم که تلاش برای نجات او صرفا بدلایل انسانی می باشد. نیاز به امداد برای هرکسی در زیر زمین ممکن است اتفاق بیفتد و نیاز به تصمیم گیری سریع دارد که چه کاری انجام داده و چگونه واکنش دهیم. انجام عملیات امداد درون غار به سادگی آن در زندگی روزمره نیست- همانند کمک به مادر بزرگی که از پله افتاده یا کودکی که از دوچرخه به زمین خورده. ممکن است هنگامی که روی طناب در فضایی بسته و تنگ قرار دارید روی طناب گیر کنید. از سوی دیگر، یک غارنورد متوسط فقط آنقدر توان دارد که از پس مشکلات شخصی موجود درون غار برآید. امداد رسانی به یک هم تیمی دارای سطحی از سختی و اضطرار است که زماني برای اتلاف وقت باقی نمی گذارد. اتلاف زمان ممکن است هم برای فرد آسیب دیده و هم امدادگر به نتایج جسمی و روحی وخیمی منجر گردد.
تکنیکهای نجات دشوار و پیچیده اند، اما غارنورد تازه کار می تواند به محض آشنایی با اصول ابتدایی غارنوردی عمودی شروع به آموختن آنها نماید. او سپس می تواند به آموخته هایش بیفزاید و این تکنیکها را در جلسات آموزشی تمرین نموده و در شرایط مورد نیاز بتواند آنها را بكار گيرد.
نجات یک شخص نیازمند تجربه، تفکر صحیح، تکنیک خوب و داشتن کنترل کامل برخود می باشد.
حفظ خونسردی تضمین کننده یک امداد موفق است.
رها سازی حادثه دیده از روی طناب در چاه(که pickoff هم گفته می شود) یک چالش به تمام معنا است. حرکت دادن یک بدن بدون حرکت روی زمین، تقریبا کار بسیار دشواری است. انجام این کار در حالی که هر دو بصورت آویزان روی طناب قرار دارید بمراتب دشوار تر و اضطراري تر است.
خطر جدی است: سندرم هارنس می تواند مرگبار باشد!
تحقیقات نشان داده است که پس از 10 الی 20 دقیقه یک فرد سالم و هوشیار که برروی هارنس آویزان است ولی تحرکی ندارد، بسرعت از هوش خواهد رفت.
در صورت آزاد نکردن فرد از روی طناب دقایقی بعد فوت خواهد کرد.
بنابرین زمان بسیار پر اهمیت است: شما نه تنها باید خود را به سرعت به مصدوم برسانید بلکه باید او را به سرعت از طناب رها کرده و به روی زمین برسانید. اگر چاه تا حدی خیس باشد، شرایط فوریت بیشتری خواهد داشت زیرا مصدوم با سرعت بیشتری انرژی خود را از دست می دهد و هیپوترمی خطر ثابتی بشمار خواهد رفت.
اگر مصدوم بیهوش باشد لازم است که سرش را به هر طریق و وسیله ممکن (چه وسایل خود یا وسایل مصدوم) با تمام سرعت ممکن بالا آورید. هارنس سینه اش را به گونه ای تنظیم نمایید که قسمت بالای بدنش را تا حد ممکن به طناب نزدیک نمایید و سپس او را با اتصال یک کارابین به هارنس سینه و طناب ایمن نمایید.
معیارهای انتخاب بهترین روش رها سازی از روی طناب چیست؟
1- ساده باشد. انتظار بخاطر آوردن یک عملیات پیچیده، بویژه در شرایطی واقعی امداد که تحت فشار روحی و عاطفی قرار داریم، خواسته ای غیر واقع گرایانه است.
2- جهان شمول باشد. شما باید قادر باشید در هر غاری در هر نقطه دنیا این روشها را برای سایر غارنوردان اجرا کنید.
3- محدودیت مکانی نداشته باشد. حتی با وجود نصب طناب به کارگاه مجدد (ریبلی) در پایین، این روشها باید قابل اجرا باشد.
4- نیاز به کمترین نیروی بدنی داشته باشد؛ و بایستی برای یک خانم با جثه کوچک و یک غارنورد کهنه کار به شکل مساوی عملی باشد.
5- تنها توسط یک نفر قابل اجرا باشد و نباید نیاز به هیچگونه مداخله ای توسط نفر سوم داشته باشد.
6- نیاز به تجهیزات اضافی بجز لوازم طناب گذاری و شخصی، نداشته باشد.
7- تا حد ممکن سریع باشد.
در اینجا تمام روشهایی که نیاز به طنابی اضافی دارند را به کناری می نهیم. زیرا با داشتن یک طناب اضافی فکر خواهید کرد که تمام مشکل حل شده است! بنابراین در استفاده از آن به خود تردید راه ندهید!
در صورت نداشتن طناب اضافی با شرایط دشواری مواجه هستید که بایستی آمادگی رویارویی با آن را داشته باشید!
کاملا واضح است که استفاده از نیروی جاذبه برای حرکت دادن باری سنگین به وزن یک انسان که ممکن است بی حرکت هم باشد بسیار ساده تر است. بجز چند حالت خاص ما گزینه پایین بردن مصدوم را انتخاب می کنیم:
حالاتی که مصدوم را بالا می بریم:
_ مصدوم نزدیک به سر چاه قرار دارد.
_ شکل چاه بگونه ای است که در پایین نمی توانید مکان مناسبی برای استراحت مصدوم فراهم کنید
_ پایین چاه رودخانه یا در معرض ریزش آب است.
قبل از شروع عملیات:
1- ایمنی امدادگر در الویت است. پس قبل از آغاز عملیات همه چیز را چک کنید.
2- مطمئن شوید که طناب تحمل وزن دو نفر را دارد و کارگاه برای انجام عملیات به اندازه کافی ایمن است.
3- در صورتیکه احتمال آسیب گردنی برای مصدوم میدهید، با خود وسیله ای برای آتل بندی بهمراه داشته باشید.
4- در فرود بهمراه مصدوم، لزوم استفاده از کارابین ترمز دو چندان می شود. هرگز آنرا فراموش نکنید!
در اینکه محل عزیمت شما به سوی مصدوم از پایین است یا بالا، هیچ حق انتخابی ندارید، اما تنها یک راه ایمن رسیدن به مصدوم بدون طناب اضافی وجود دارد: استفاده از ابزار صعود.
غارنورد در دو حالت ممکن است بر روی طناب گیر کرده باشد:
1- روی ابزار فرود: این حالت به ندرت اتفاق می افتد. در مواردی مثل ریزش سنگ، ممکن است غارنورد قادر به ادامه فرود نباشد. در این حالت عملیات نجات و فرود بهمراه مصدوم بسیار راحت است.
2- روی ابزار صعود: بیهوش شده یا بر اثر حادثه یا خستگی قادر به ادامه صعود نیست.
در محل پناهگاه اخلومد در هر اتاق دو طناب جهت انجام عملیات ریخته شده بود و سه تکنیک برای فرود همراه با مصدوم، آموزش داده شد:
1- روش پارکاب – کرول
2- روش وزن مخالف روی خود حمایت بلند
3- روش کرول به کرول
![]()
دو روش اول براحتی برای مصدوم سنگین وزن و امدادگر سبک نیز قابل اجراست. روش سوم خسته کننده تر اما سریعتر از تکنیکهای دیگر است. اگر امدادگر سبکتر از مصدوم باشد و امدادگر چندان قوی نباشد، روش سوم بسیار مشکل خواهد بود. در این حالت، هر کدام از دو روش قبل ترجیح داده می شود.
24 نفر شرکت کننده به تیم های سه نفره تقسیم شده و بر روی چهار کارگاه تمرین نمودند.
تمرین در پناهگاه اخلمد
همواره یک نفر بعنوان افسر ایمنی بر کار دو نفر روی طناب نظارت داشت تا خطای فنی صورت نگیرد و عملیات را کنترل نماید. تمرینات تا بعد از نیمه شب ادامه داشت و افراد با جدیت از طنابها دست نمی کشیدند! تا اینکه با خاموشی ناچار شدند از کار دست بکشند!
پنج شنبه 25 آذر 1389
طلوع خورشید در دره زیبای اخلمد همیشه برایم دلنشین است. آفتاب از پشت دیواره ها قد علم می کند و حریر طلایی اش را روی قامت آنها می کشد. دیواره «سفید»، حتی پس از غروب خورشید، همچنان می درخشد. غار «آینه»، با داشتن آینه ای در درون خود، در ساعتی خاص نور خورشید را منعکس می کند. دیواره تک هرم و دو هرم، اهرام مصر را برای انسان تداعی می کند، با همان شکوه و عظمت! اخلمد، برای من یاد آور سالها خاطرات تلخ و شیرین است.
دیواره سفید- سمت چپ (شمال غرب) پناهگاه اخلمد
دیواره کمرچاه (مقابل پناهگاه اخلمد)- غار آینه، مسیر هدیه در سمت راست
از صبح امروز، با هماهنگی قبلی، آمبولانس هلال احمر با حضور دو امدادگر در منطقه حضور داشت و در محل تمرین افراد نیز تیم را همراهی نمود.
دیواره های جنوبی دره- سیاه دره و مسیر صعود بسمت تخت اخلمد
نمای دره اخلمد از محل تمرین- کوههای هزار مسجد در شمال خراسان در پس زمینه تصویر دیده می شود- سمت چپ مسیر هدیه که در کنگره سنگنوردی سال 80 گشایش یافت.
افراد، در ساعت 7 پس از صرف صبحانه بسمت محل تمرین حرکت کردند. در فاصله حدود ده دقیقه ای در بالای پناهگاه، چند تکه خرسنگ به ارتفاع حدود 4 تا 10 متر وجود داشت که ما آنرا را از پیش جهت تمرین SRT آماده کرده بودیم.
![]()
رولکوبی و آماده کردن کارگاه ها- دو هفته قبل از برنامه
هشت کارگاه با بولت 8 میلیمتری نوع HST و پلاک هفت گوهر، بهمراه بک آپ، که تحمل کافی برای انجام عملیات امداد را داشت. افراد باز هم بشکل تیمهای 3 نفره به تمرینات ادامه دادند. همچنین عبور از کارگاه مجدد و عبور از گره و عبور از انحرافی در فرود با مصدوم، بررسی شد.
سمت راست: دیواره دو هرم در شرق دره- دره فرعی بیدستون و کندز
فعالیت سه تیم بر روی سه طناب در کنار هم
نظارت افسر ایمنی هر طناب
بالا بردن مصدوم
در حالتی که مصدوم به هوش بوده و در حالت مناسب باشد این روش توصیه می گردد. البته به شرط اینکه سر چاه محل استراحت مناسبی وجود داشته باشد. همچنین اگر سر چاه نزدیک باشد، پایین چاه خیس اما بالا خشک باشد، اگر فضای زیر مصدوم خیلی تنگ باشد، اگر مورد اضطراری در محدوده ورودی غار رخ داده باشد و نیازی به کمک از بیرون برای خارج کردن مصدوم نباشد و غیره، این روش بسیار خوب خواهد بود.
انواع روشهای بالاکشی:
1- پاندولی اسپانیایی
2- سیستم بالاکشی روی یک طناب تحت بار
3- بالاکشی آبندورف
4- پارکاب ایتالیایی (سیستم مائو)
5- وزن مخالف
در طی آنروز روش پاندولی اسپانیایی و بالاکشی آبندورف و نیز عبور از کارگاه مجدد و گره آموزش داده شد و افراد تا حدود ساعت 6 بعد از ظهر به تمرین انواع روشها پرداختند. پس از بازگشت به پناهگاه و صرف شام، بهترین و سریع ترین روش فرود مصدوم، اجرا شد: برش طناب
اجرای عملیات برش طناب- سمیرا برای مصدوم بودن در عملیات برش طناب داوطلب شد. نگاه نگرانش وقتی داشتم طناب رو می بریدم هرگز از ذهنم نمیره! بعد از برش، در حالیکه به طناب بریده شده! زل زده بود، آروم ازم پرسید: سارا، الان ما روی چی هستیم؟ در حالیکه از سوالش خندم گرفته بود و داشتم ادامه عملیات رو برای فرود هر دومون انجام میدادم، جواب دادم: طناب!
کاری که در عملیات رها سازی مصدوم از روی طناب زمان زیادی برده و دشوار می باشد، آزاد کردن کرول مصدوم از روی طناب است. ما می توانیم از انجام این مرحله دشوار سرباز بزنیم و با انجام کاری ساده تر زمان با ارزش را هدر ندهیم: طناب را ببریم. البته، تنها کار بیزارکننده ای که هر غارنوردی می تواند انجام دهد بریدن طناب است! ما چطور می توانیم طناب را که تنها وسیله اتصال ما به روی زمین است، همراه ضروری همیشگی مان بشمار می آید، وسیله ای که تماما سعی بر مراقبت و نگهداری اش داریم، منبع خیلی از کارگاه های مجدد و انحرافی هایمان است را ببریم...این توهینی به مقدسات است!
زمانهایی وجود دارد که باید بدون حداقل تردید این کار را انجام دهید. برخی تکنیکهای رها سازی مصدوم از روی طناب این کار را ضروری می سازند، پس سعی کنید که به این ایده عادت کنید.
جمعه 26 آذر 1389
در این روز سایر روشهای بالاکشی (سیستم بالاکشی روی یک طناب تحت بار، وزن مخالف، پارکاب ایتالیایی) اجرا و تمرین شد.
انتخاب بهترین روش امداد بر عهده امدادگر است تا با بررسی شرایط در کمترین زمان ممکن، بهترین روش را برای نجات مصدوم از روی طناب اجرا نماید.
در دشوارترین شرایط، همانند هنگامی که طناب اضافی وجود ندارد یا هنگامی که امدادگر سبک تر از مصدوم است، ترتیب زیر پیشنهاد میشود:
· پایین آوردن از بالا: روش بریدن طناب
· پایین آوردن از پایین: روش بریدن طناب
· بالاکشی از بالا : پاندولی اسپانیایی
· بالاکشی از پایین: روش وزن مخالف
هنگامیکه مصدوم از روی طناب برداشته میشود:
1- با بررسی مصدوم، فاصله و موانع موجود تا دهانه غار و توانایی های تیم، تصمیم بگیرید که آیا نیاز است دو نفر را برای آوردن تیم امداد به خارج بفرستید؟ یا اینکه مصدوم پس از استراحت کافی قادر خواهد بود ادامه دهد؟ اگر –با رضایت دوست مجروحتان- تصمیم گرفتید که با تکیه برنیروی خود غار را ترک نمایید، باید به نحوی غار را طنابگذاری کنید که مصدوم تحت فشار قرار نگرفته و شرایطش وخیم نگردد.
در صورتی که شرایط بحرانی تر باشد، برای درخواست کمک و خبر کردن گروه امداد شک به خود راه ندهید.
3- در صورتیکه تصمیم به ماندن برای رسیدن تیم امداد گرفتید، باید بهترین شرایط را برای مصدوم در طی این انتظار طولانی فراهم آورید. زمان انتظار شامل: زمان رهاسازی مصدوم از روی طناب، زمان بررسی مصدوم و اقدامات اولیه، زمان رسیدن دو نفر به دهانه غار، تماس با افراد حاضر برای امداد در غار، زمان آماده شدن تیم امداد، زمان رسیدن تیم امداد از شهر تا دهانه غار، زمان رسیدن تیم امداد از دهانه غار تا محل حادثه خواهد بود. زمان انتظار یعنی مجموع تمام این زمانها از لحظه وقوع حادثه تا رسیدن تیم امداد ممکن است بین 2 تا 12 ساعت طول بکشد و گاه هم بیشتر! این زمان بندرت کوتاه است!
4- در هر شرایطی، ارجحیت شما، تضمین راحت ترین شرایط برای مصدوم به هنگام انتظار برای رسیدن کمک می باشد.
5- مصدوم را از معرض جریانات آب، باد، تاریکی، سر و صدا دور کنید.
6- هارنسش را جدا کرده و لباس های خیس را با لباس خشک تعویض کنید.
7- او را در وضعیت ریکاوری روی زیرانداز عایق و زیر چادر ساخته شده توسط پتوی نجات قرار دهید.
8- توسط چراغ استیلن یا هر نوع وسیله گرمایی، مصدوم را گرم نگه دارید.
9- درصورت امکان به او خوراک و مایعات گرم بدهید.
شخصی که جهت خبر کردن تیم امداد میرود بایستی اطلاعات زیر را داشته باشد:
· پزشکی
- آیا مصدوم قادر به پاسخ گویی به سوالات است؟
- آیا به صورت نرمال تنفس می کند؟
- ایا ضربانش عادی است؟
- آیا او هیچ آسیب دیدگی یا زخم مشهود دارد؟
- آیا در حال ضعیفتر شدن است؟
· لجستیک
- حادثه چه ساعتی رخ داد؟
- دقیقا چه رخ داد؟
- چقدر طول می کشد تا به مصدوم رسید؟
- چند نفر در حال حاضر پیش مصدوم هستند؟
· توپوگرافی-در صورتی که غار شناخته شده نباشد
- مسیر رسیدن به دهانه غار کجاست؟
- موانع موجود غار که باید مراقبشان بود کجا هستند؟
به هنگام برقراری چنین تماسهایی، خبررسان باید بتواند شماره تلفنی که از آن تماس می گیرد را هم در اختیار بگذارد. او نباید تا هنگامی که مسئول فنی عملیات امداد به او اجازه دهد مکان را ترک نماید. او ممکن است ملزم باشد که قبل از رسیدن تیم اول به غار اطلاعاتی اضافی تهیه نماید، زیرا در آن زمان او تنها وسیله ارتباطی بشمار می آید.
ظهر پس از صرف ناهار، افراد جمع شده و انتقادات و پیشنهادات خود را درباره برنامه بیان کردند. در انتها با حضور آقای زحمتکش (مدیر عامل موسسه آزادگان) و آقای امیر زرین و جمعی از سنگنوردان و کوهنوردان مشهد که برای دیدن میهمانان ما به منطقه اخلمد آمده بودند، برنامه خاتمه یافت. افراد ساعت 3 بعد از ظهر جمعه به مشهد بازگشتند.
جلسه اختتامیه
به امید دیدار اخلمد!
1- در این برنامه تمامی افراد به اصول مقدماتی SRT آشنایی کافی داشتند.
2- برخی از افراد از خودحمایت دوتایی ساخته شده از طناب استاتیک استفاده می کردند که بعلت خطری که ممکن است در شوک ایجاد کند (پارگی خودحمایت!) توصیه شد آنرا با نوع استاندارد موجود تعویض نمایند.
3- حدود سنی شرکت کنندگان از 21 سال تا 50 سال بود.
4- حدود 58 درصد شرکت کنندگان دوره کمکهای اولیه هلال احمر را گذرانده بودند.
5- مباحث دوره بر اساس کتاب تکنیکهای غارنوردی آلپی (نوشته جورج ماربش و برنارد تورت) ارائه گردید.
در انتها سپاسگزارم از تمام کسانی که مرا در برگزاری این گردهمایی یاری نمودند:
حسین امانی (رئیس هیئت کوهنوردی استان خراسان)-سعید هاشمی نژاد- الهام نوری- آقای زارعی (هلال احمر خراسان رضوی)- احمد زحمتکش- مهدی محولاتی- محمد عدالتیان- محمد حقدادی- مصطفی قاسمی- حمید بروغنی- سجاد محب الاسلام- حمید صفرزاده
«مگر سفر تمام می شود؟
جاده ها و کوره راه ها اگر چه قرار است که به جایی ختم شوند، اما آن نقطه پایان هم، خود آغاز راهی بسوی مقصد دیگری است... اینچنین است که در ذهن و ضمیر مسافر هراسی خفیف لانه می کند. هراسی که نه از دغدغه گم شدن، بل از آن روست که مسافر به تلخی یقین دارد که پیش از پیمودن راه های پایان ناپذیر، فرصت "بودن" به انتها می رسد. پس از آن حسی غریب از ناتمام ماندن راه ها و جاده ها در تنش جاری می شود و با خود می اندیشد که: باید سریع تر گذر کرد، که فرصت ناجوانمردانه کوتاه است!» (برگی از دست نوشته های عباس جعفری)
سارا عدالتيان
گزارش برنامه شناسائی غار زرین رود زنجان
پیرو نامه فرمانداری خدابنده از توابع استان زنجان در خصوص درخواست اعزام تیم تخصصی غارنوردی و غار شناسی برای بررسی ، نقشه برداری و ارائه گزارش در خصوص امکان سنجی غار زرین رود زنجان بمنظور توریستی نمودن غار ، انجمن غارنوردان و غار شناسان ایران ؛ تیمی متشکل از 15 غار نورد و غار شناس به منطقه اعزام نمود.
سرپرست تیم اعزامی بر عهده خانم فاطمه واقف بود که در تاریخ 14 و 15 مردا د ماه جهت اجرای برنامه به منطقه اعزام شدند . میزبان تیم غارنوردان آقای موسوی از اهالی شهر زرین رود و متقاضی توریستی کردن غار و سرمایه گذار احتمالی در غار بودند .
اعضاء شرکت کننده تیم :
فاطمه واقف ( سرپرست برنامه )
یوسف واقف
افشین یوسفی
معصومه رجبی
محمد عصارنژاد
علی غلام حسینی
مجید زراوندی
مهرداد حاجی هاشمی
امیر جلوانی
شهریار بهزادیان
آرش یاسمن پور
نبی احمدپناه
میثم خوشقدم
سهیلاصالح زاده
دکتر هجرتی
اهداف این برنامه پیمایش غار ، اکتشاف مسیرهای پیمایش نشده ، نقشه برداری ، عکاسی و در صورت امکان غواصی در دریاچه انتهایی غار زرین رود می باشد . که در نهایت به ارائه گزارش ابتدایی از غار زرین رود به شورای شهر و کارشناسان مربوطه در شهر خدابنده می باشد.
پنج شنبه چهاردهم مرداد تیم ها از شهرهای مختلف تا ساعت 22 به محل اسکان خود که توسط آ قای موسوی در زرین رود مهیا شده بود وارد شدند و پس از صرف شام خود را برای فعالیت در روز بعد ( جمعه ) در غار آماده نمودند .غار نوردان در دسته بندی های مختلف گروه بندی شده تا علاوه بر عدم ایجاد ترافیک در معابر سخت گذر .و گلوگاه ها امکان استفاده بهینه از زمان و همچنین حداکثر شناسائی ممکن غار در یک روز فراهم گردد .
تیم نقشه برداری : فاطمه واقف ، آرش یاسمن پور و نبی احمدپناه
تیم عکاسی : افشین یوسفی ، معصومه رجبی ، محمد عصارنژاد ، میثم خوشقدم
تیم اکتشاف 1 : یوسف واقف ، امیر جلوانی
تیم اکتشاف 2 : مجید زراوندی ، سهیلا صالح زاده ، مهرداد حاجی هاشمی ، شهریار بهزادیان
تیم پشتیبان : علی غلامحسینی
تیم غواصی : دکتر هجرتی
همچنین دو نفر از افراد محلی ( اشرف و بهنام موسوی ) که غار را قبلا پیمایش نموده بودند به همراه تیم های اکتشاف وارد غار شدند .
روز جمعه ساعت 6 صبح پس از صرف صبحانه به وسیله ماشین های سواری اعضاء تیم به طرف دهانه غار که در 10 کیلومتری همدان قرار داشت حرکت نمودیم .
دهانه غار زرین رود در 10 کیلومتری زرین رود در محور غارهای علیصدر و کتله خور بین روستای داش بلاغ و آق بلاغ قرار گرفته است.
به گفته افراد بومی این غار در اسفند ماه سال 1384 بعد از یک زلرله توسط مردم روستا شناسائی و به کارشناسان هیئت کوهنوردی استان و یگاه حفاظت سازمان میراث فرهنگی استان زنجان گزارش شده . اولین بازدید غار اردیبهشت ماه سال 1385 صورت گرفته است.
در بررسی های اولیه که توسط هیئت کوهنوردی استان و کارشناسان میراث فرهنگی از پیمایش غار صورت گرفت پس از پیمایش 125 متر با شیب تند به سفره های آب زیرزمینی منتهی می شود . ویژگیهای منحصر به فرد این دریاچه و یا سفره آب زیرزمینی و قرابت این غار با غارهای توریستی کتله خور و غار علیصدر موجب شد که مسئولان محلی به منظور ایجاد امکانات گردشگری برای غار زرین رود و امکان توریستی نمودن این غار اقدامات را صورت دهند .
تیم غار شناسی انجمن غارنوردان و غارشناسان با این پیشینه برای پیمایش و کارشناسی غار با امکانات مورد نیاز از دهانه ورودی غار که در ارتفاع 1850 متری از سطح دریا قرار دارد به ترتیب تیمها وارد غار شدند
پس از ورود تیمهای اکتشاف 1. 2 که موظف به جستجو و شناسائی دالانها و مسیر های غار بودند تیم عکاسی وارد غار شدند همچنین تیم نقشه برداری آخرین تیمی بودند که وارد غار شدند . و آقای علی غلام حسینی بعنوان پشتیبان و هماهنگی لازم با تیم غواصی که قرار بود تا ساعت 11 صبح وارد منطقه شود در دهانه غار ماندند .
دهانه غار در امتداد شما ل به ابعاد 80 * 80 سانتیمتر است که در ادامه با شیب میانگین 45 درجه به طرف پائین امتداد دارد در دهانه غار یک سازه فلزی قرار داشت که به نظر میرسید در یک برهه زمانی جهت جلوگیری از ورود افراد نصب شده است . دالانها و دهلیزهای ابتدائی غار خشک و در اکثر موارد تنگ بود . دهلیزهائی که تیم را به طرف پائین هدایت میکرد بیشتر به یک شکاف عظیم در دل خاک بود و از تزئینات آهکی اثری نبود در بسیاری موارد اعضای تیم ها مجبور به عبور سینه خیز می شدند .
نقشه برداری در این شکافها تنگ که شیبهای تندی هم داشت مشکل تر بود .
ورود تیم ها در زمانهای متفاوت موجب شد و تیم ها بدون اخلال در کار یکدیگر وظائف خود را انجام دهند تاردر دهلیزها و گلوگاهها ترافیک بوجود نیاید.
وجود توده سنگ های در مجراهای ورودی به تالارها حکایت از ریزش های اخیر غار می نمود . سنگها اغلب بطور سست و نا مطمئن بر روی یکدیگر انباشته شده بودند و این مسئله نگرانی اعضاء تیم را بیشتر می نمود . گاهی برای فرود از چاهی با شیب 60 الی 70 درجه باید نهایت احتیاط صورت می گرفت تا در صورتی که سنگی از زیر پای کسی سر می خورد به دیگران آسیبی نرساند یا اینکه موجب ریزشهای آتی نشود .
از یک چاه عمودی که طناب پلاستیکی آویخته بود با احتیاط و طنابها حمایتی تک تک اعضاء فرود رفتند در حدود 165 متری عمق زمین به دریاچه آب ساکن که توده های بزرگ سنگ از آب بیرون آمده بود رسیدیم .
تیم های اکتشاف وقتی به دریاچه رسیدند یک تیم به سمت چپ و یک تیم به طرف راست حرکت نمودند تیم اکتشاف که طرف چپ حرکت نمودند پس از حدود 50 متر پیشروی به یک تالار بن بست منتهی شد که دارای تزئینات زیبائی است . تیم پس از بازدید از تالار به عکاسی در تالار میپردازد .
تیم اکتشاف دوم که به سمت راست حرکت کرده بود پس از عبور از کناره دریاچه بصورت دست به سنگ به یک تالار بزرگ به ارتفاع تقریبی 40 متر و عرض 20 الی 15 متر و طول تقریبی 150 متر میرسند .که به دو بخش فوقانی و تحتانی قابل تقسیم می باشد . بخش فوقانی که دارای تزئینات زیبا است از طریق یک راهی که در برخی موارد مجبور به عبور دست به سنگ است به همان نقطه شروع دریاچه منتهی می شد در واقع بدون اینکه با آب دریاچه درگیر شوید این حلقه را پیمایش می گردد .
در مرحله بعد وارد آبراه سمت راست شده و پیشروی را آغاز می نمایم پس از پیمایش 70 متر به صورت شناور به یک تالار بزرگ دیگر می رسیم . این آبراه در مقاطعی دارای عمق بیش از 10 متر و همچون آبراه قبلی در مقاطعی تنگ و گشاد می شود . تالار مذبور تالاری بزرگ با تزئینات مشابه تالار قبلی می باشد که در این تالار نیز آثار ریزش سنگهای بزرگ به کف تالار و دریاچه مشاهده می شود . با توجه به کمبود وقت نگاهی اجمالی به تالار انداخته و از یک آبراه موازی با آبراه ورودی به نقطه آغاز باز می گردیم در انتهای این آبراه جدید به یک معبر بسیار تنگ بر می خوریم که با جابجائی دو قطعه سنگ مسیر را از زیر سنگهای بزرگ به تالار اصلی می گشایم .
![]()
این دریاچه به طول تقریبی 200 الی 300 متر فاقد قابلیت قایقرانی ممتد به دلیل ریزش سنگها می باشد چرا را که در مقاطعی منقطع می شود . این قسمت از غار رطوبت بالا و دمای حدودا 15 الی 20 درجه می باشد . در هیچکدام از قسمتهای غار علائمی دال بر وجود خفاش دیده نشد .
طبق متراژی که تیم نقشه برداری پس از یک روز کار طاقت فرسا تا ابتدای دریاچه صورت داد 319 متر نقشه برداری انجام شد تا عمق 150 متری هیچ اثری از زیبایهای معمول غار استلاکتیت و استلاکمیتها نبود و اولین آثار تزئینات غار از عمق 150 متری دیده می شود .
تیم های عکاسی نیز وظائف خود را در خصوص ثبت تصویری خطرات غار در بخش ریزشی و زیبائیهای غار به بهترین شکل انجام دادند .
ساعت خروج از غار 5 بعد از ظهر اعلام شده بود و با توجه به محدودیت زمانی اکتشاف متوقف و به دستور سرپرست تیم ها جهت خروج از غار اقدام به صعود نمودند . به هنگام برگشت دو کیسه زباله از اطراف دریاچه جمع آوری و توسط مهرداد حاجی هاشمی و خانم واقف به خارج از غار منتقل شد . با توجه به اینکه این غار توسط افراد زیادی بازدید و پیمایش نشده است وجود زباله ها در کنار دریاچه و دهلیزهای منتهی به دریاچه تاسف آورو البته نگران کننده بود .
تیم غواصی که با تاخیر به منطقه وارد شده بود در حال انتقال تجهیزات و امکانات
به کنار دریاچه بود که با توجه به سنگینی و حجیم بودن وسائل و همچنین احتمال ریزش سنگ به هنگام انتقال وسائل و همچنین کمبود وقت به دستور سرپرست از ادامه کار منع شده و تیم غواصی برای بررسی و امکان سنجی غواصی در دریاچه به طرف پائین حرکت و وسائل غواصی توسط اعضاء تیم به بیرون انتقال داده شد . تیم غواصی نیز تا ساعت 7 بعد از ظهر طبق برنامه از غار خارج شدند .
نقشه غار زرین رود که تا ابتدای دریاچه رسم شده است به شرح ذیل می باشد . نقشه برداری تا ابتدای دریاچه در معابر سخت کاردشواری بود که انجام شد اما برای نقشه برداری از دریاچه نیازمند امکانات و زمان بیشتری می باشد.
در گزارش ابتدایی پیمایش غار زرین رو دحاکی از این مسئله است که بدلیل خطرات موجود (عمده ترین خطر خطر ریزش می باشد ) در راه برای پیمایش ؛ امکان توریستی شدن غار مقدور بنظر نمی رسد.
علی ایحال جهت تکمیل نقشه برداری و اکتشاف کامل غار زرین رود نیازمند اجرای یک برنامه دیگر در این منطقه می باشد.
گزارش : فاطمه واقف
http://www.iranspeleo.com
اکتشاف غارچاه سنگریز
وقعیت جغرافیایی:از پلیس راه اصفهان- قم وارد جاده ی دهق-علویجه شده وپس ازپشت سر گزاردن 27 کیلومتر به جاده ی خاکیی رسیده که جاده ی اختصاصی مخابرات است و پس از 2 کیلومتر در این جاده به غار سنگریز (غارعلویجه) که درکوهی به همین نام مشهور است میرسیم.این غار از جمله غار های زیبای آهکی بوده که دارای استالاگتیتها و استالاگمیتهای فراوانی است که شور بختانه بدست ناآگاهان تخریب و از زیباییهای آن کاسته شده است .حدود400 متری شمال دهانه ی این غار و درست در پشت همین کوه غار چاهی وجود دارد که تاکنون هیچگونه گزارشی از آن منتشر نشده. دهانه ی غار چاه در سطح زمین قرار گرفته وعوارضی از قبیل سنگ یا درختی جهت ایجاد کارگاهی امن برای فرود و صعود در نزدیکی آن موجود نمی باشد.ارتفاع دهانه غار چاه از سطح دریا 1840 متر با مختصات جغرافیایی:N 33 3' 11.8" E 51 13' 19.4" ژرفای چاه 25 متر از سطح زمین مجاورو با دهانه ای حدود 5 متر ، شکل ظاهر آن قنات گونه و چاهی کاملا خطرناک و ریزشی میباشد و چنانچه در هنگام فرود دقت لازم به عمل نیاید باعث ایجاد خطرات ناگواری خواهد شد. این غارچاه مربوط به دوران سوم زمین شناسی ( کرتاسه) است که بر اثر نفوذ آب در سنگهای آهکی و ماسه سنگها ایجاد گردیده و اصطلاحا" Sinkhole نامیده میشود. برای پیمایش این چاه بایستی از وضعیت هوا مطلع شد زیرا چاه مذکور در میدان کوههای اطراف محاصره شده تمام آبهای ناشی از بارندگی منطقه بدرون آن سرازیر میشود. پس از 25 متر فرود با استفاده از ابزار و وسایل فنی غار نوردی به کف چاه رسیده و با بوی زننده ی ناشی از لاشه ی حیواناتی مانند : بز کوهی ،کل ،قوچ ومیش و . . . مواجه میشویم که چنانچه از شواهد پیداست بعلت نبود حصاردور دهانه ی چاه مورد نظر حیوانات بدلایل گوناگون بدرون آن سقوط کرده اند. از سویی میتوان بدلیل بی توجهی مسولان حیات وحش قامشلو غار چاه سنگریز را گورستان حیات وحش قامشلو نامید. چاه سنگریز مانند قیفی است که پایین آن تنگ تر شده و به دو دهلیز تقسیم میشود. یکی از دهلیز ها پس از 20 متر طول به چاهکی دو متری منتهی شده که در اینجا به تابلو زرد رنگ پناهگاه حیات وحش قامشلو بر می خوریم که درون چاه سقوط کرده است. دهلیز دیگر را پس از عبور تنگ راهی بصورت سینه خیز به طول 15 متر ادامه داده که به تالار کوچکی منتهی میشود. لازم به یاد آوریست که بدلیل ریزشی بودن چاه مذکور با هر بارندگی مقدار زیادی سنگ ، خاک و زباله های منطقه درون چاه سرازیر میشود بنا بر این چنانجه کف این چاه لایه برداری شود تعداد زیادی اجساد حیوانات گوناگون بدست خواهد آمد. تعجب اینجاست که پیش گیری از چنین کشتار بی رحمانه ای در منطقه ی مورد نظر تنها با نصب حصار فنسی و با کمترین هزینه از این قتل عام میتوانسته اند جلوگیری نمایند. گزارشی از تیم غارشناسی وغارنوردی استان اصفهان
افراد گروه: 1- مریم حاج صباغ 2- مهرداد حاجی هاشمی 3- مهدی ابراهیمیان 4- محسن عسکری
سومين سمپوزيوم غارنوردي و غارشناسي خاورميانه
در اين سومين نشست بين المللي، غارشناسي در منطقه خاورميانه و اطرافش مورد بحث خواهد گرفت. همه دانشمندان و غارنوردان منطقه و فراتر از آن جهت ملاقات، بحث و مبادله دستاوردها و آمادگي براي ماجراجويي هاي آينده به اين گردهمايي دعوتند.
اين سمپوزيوم با تلاش كلوپ غارنوردي لبنان و شوراي ملي تحقيقات علمي لبنان سازمان يافته و تحت حمايت اتحاديه جهاني غارنوردي قرار خواهد داشت.
محل برگزاري سمپوزيوم در دانشگاه كاسليك خواهد بود.
MESS3 تداوم برگزاری کنفرانس منطقه ای در زمينه بحث در مورد دستاوردهای جدید غارشناسي و تحولات در شرق میانه، شرق مدیترانه، شرق آفریقا، ایران و پاکستان را مورد توجه قرار خواهد داد. با برگزاري يك سمپوزیوم در هر پنج سال، MESS3 تضمين كننده اخبار اصلی و ضبط مداوم توسعه غارشناسی در منطقه خاورميانه و اطراف آن مي باشد.
اهداف سمپوزيوم:
ارايه تكنيكها، اكتشافات و كاوشهاي جديد
ارايه و بحث علوم مربوطه به غارشناسي(مثلا آبشناسي، زمين شناسي و باشتانشناسي)
كارست، محافظت، محيط زيست و ميراث- توسعه مداوم غارها و مناطق كارستي(اكوتوريسم)
رويكرد چندگانه به مناطق كارستي(تركيب علوم فيزيكي و اجتماعي با نگاه به مقوله كارست)
ايجاد رابطه دوستي و مودت بين غارنوردان، غارشناسان، و دوستداران غار جهت ايجاد تعاون و همكاري...
غارنوردان و غارشناسان ايراني هم مي توانند با پر كردن فرم زير براي شركت در اين همايش اعلام امادگي نمايند.
http://www.speleoliban.com/index.php?f=MESS_3 &s=registration
براي اطلاعات بيشتر به سايت كلوپ غارنوردي لبنان مراجعه كنيد
- از نظر روش شکل گيري:
که در بخش غارهاي طبيعي به آن پرداخته شده است.
در اکثر منابع و مراجع داخلي، دسته بندي خاصي صورت گرفته است، که در اين قسمت به آن مي پردازيم، در اين دسته بندي غارها به دو گروه زير تقسيم مي شوند:
1- غارهاي طبيعي
2- غارهاي دستکنده (دست کن، مصنوعي)
البته شايد بتوان گروه سومي هم در نظر گرفت و آن گروه غارهاي طبيعي-دستکنده (مانند غار کرفتو) مي باشد. اين نوع غارها معمولا منشاء طبيعي دارند که بعدها توسط بشر و براي مقاصد گوناگون حفاري و حجاري شده اند، ولي با توجه به اينکه مي توان اين نوع غارها را از زاويه غارهاي طبيعي و دست کنده به تفکيک بررسي کرد از ذکر تفصيلي آنها صرفنظر مي کنيم.
1- غارهاي طبيعي:غارهاي طبيعي در اثر عوامل مختلفي چون نفوذ آب در طبقات آهکي، وقوع زمين لرزه يا چين خوردگي زمين، اثر آبشارها و امواج دريا، وجود آتشفشان يا گدازه هاي حاصل از آن و انواع غارهاي بادي و يخي به وجود مي آيد.
غارهاي طبيعي بيشتر در اثر نفوذ آب در طبقات آهکي به وجود مي آيند و به فراواني در دنيا يافت مي شوند. تعداد اندکي از آن ها در سنگ هاي گرانيتي، آتشفشاني و يا سنگ هاي شني وجود دارند.
بنابراين اکثر غارهاي طبيعي از سنگ هاي آهکي تشکيل شده که ارتباطي مستقيم با تشکيلات سنگ هاي رسوبي دارند. منشاء اين سنگ ها در اصل شيميايي يا بيوشيميايي است و تشکيل دهنده عمده آنها کربنات کلسيم Caco3 مي باشد.
مهمترين خاصيت سنگ هاي آهکي انحلال آنها در آبهاي محتوي دي اکسيد کربنCO2 است.
اين گاز ترکيبي از دو عنصر کربن و اکسيژن است که به فراواني و به صورت گسترده در سطح زمين وجود دارد و همواره در فعل و انفعالات بيولوژيکي شرکت مي کند.
(عناصري چون اکسيژن، نيتروژن، هيدروژن و کربن در تمامي موجودات زنده وجود دارد و موجودات براي حفظ انرژي خود با مصرف ترکيب عناصر کربن دار به حيات خود ادامه مي دهند).
دي اکسيد کربن گازي است که در هوا وجود دارد، اين گاز در جايي که سنگ هاي آهکي در داخل غار تشکيل شده اند، از غلظت بيشتري برخوردار است.
دي اکسيد کربن بيش از همه در فضا از بين مي رود و از بدو پيدايش در روي زمين مقدار اين گاز به تدريج رو به افزايش بوده است.
محلول دي اکسيد کربن در آب اسيدکربنيک H2CO3 توليد مي کند. کلسيم محلول در آبها يا ترکيب اين اسيد کربنات کلسيم به وجود مي آورد که در آب قابل حل بوده و طبقات سنگ هاي آهکي را تشکيل مي دهد.
سنگ هاي آهکي احتمالا از دوره پرکامبرين (2000 تا 3500 ميليون سال قبل) وجود داشته اند.
همزمان با تشکيل سنگ هاي جديد آهکي، سنگ هاي قديمي در اثر فعل و انفعالات هواي روي زمين و اسيد کربنيک ناپديد مي شوند.
CaCO3 + CO2 + H2O-------Ca (H2 CO3) 2
البته اين فعل و انفعالات ساده نيست و قابل تغيير نيز نمي باشد و نهايتا موازنه هاي شيميايي که هميشه در آب وجود دارد، انجام مي گيرد.
برقراري موازنه در اثر شرايط خاص به صورت فعل و انفعالاتي از چپ به راست يا از راست به چپ انجام مي گيرد.
زماني که فعل و انفعال اين فومول از چپ به راست انجام گيرد، در حقيقت آبهاي جاري از طريق زمين هايي که داراي پوشش گياهي هستند، از گاز CO2 غني شده و به لايه هاي تحتاني سنگ هاي آهکي نفوذ مي کنند و مقدار مساوي از کربنات کلسيم به محلول بي کربنات کلسيم تبديل مي شود.
حال اگر اين محلول به داخل غاري جاري شود يا در لايه هاي سنگ هاي آهکي نفوذ کند با فضايي که داراي دي اکسيد کربن کمتري است، مواجه مي شود.
قسمتي از محلول دي اکسيد کربن به فضايي که تحت تاثير ته نشيني کربنات کلسيم است باز مي گردد، در اين حالت فعل و انفعال فرمول از راست به چپ انجام مي گيرد.
در اين صورت آب مدت بيشتري نمي تواند تمامي کربنات کلسيم را که به شکل رسوب باقي مانده است، حل نمايد، لذا رسوب يا ته نشين نازکي از آهک در سقف يا ديواره غار يا به صورت آهک کريستاليزه آويخته از سقف باقي مي ماند.
وقتي که اين تشکيلات آهکي که به طور عمودي از سقف به پائين آويزان باشند، آنها را استالاگتيتStalactite يا چکنده مي نامند.
ته نشين هاي آهکي به وجود آمده از چکه هاي آب از سقف به سمت پائين در کف غار رو به بالا مي روند که استالاگميت Stalagmite يا چکيده ناميده مي شوند.
شکل رشد پيدا کرده آنها يکسان است اما در انتها ضخيم تر و همگي در مقابل جريان هوا يا آب مقاوم هستند. تزئينات آهکي در ايران به نام هاي پرده اي، سوزني، جرقه اي، گل کلمي، فندقي، اسفنجي و نقل بادامي وعروف است.
اين دو تشکيلات در طول هزاران سال گسترش پيدا مي کنند و رشد آنها گاهي فقط به چند سانتي متر در يک قرن محدود ميشود که به نظر عده اي از زمين شناسان رشد آنها در هر قرن 5/2 سانتي متر مکعب است. گاهي اين دو تشکيلات در طول قرون متمادي بهم رسيده و تشکيل ستوني را مي دهند که از سقف به زمين مي رسد و اين ستون ها گاهي به ديواره غار مي چسبد که به آنها جرز Piliers مي گويند.
آبي که در امتداد طول سقف غار جريان مي يابد، بتدريج سقف غار را از کربنات کلسيم مي پوشاند که روانه (
(Coulee) Flow ناميده مي شود.
http://www.iranspeleo.com/
ارسال: شهریار
عوامل مختلفي باعث پيدايش و شکل گيري غارها مي شوند. اين عوامل مي توانند فرايندهاي شيميايي، فرسايش آب، نيروهاي زمين ساختي (تکتونيکي)، ميکروارگانيسمها، فشار، تاثيرات اتمسفري، حفاريهاي انسان و ... باشند. غارها را مي توان از جنبه هاي گوناگوني دسته بندي کرد، که در ذيل به اجمال به آنها مي پردازيم:
1- از نظر جنس سنگهاي محيطي:· غارهاي آهکي (سنگ آهک، دولوميت، ماربل)
· غارهاي گچي
· غارهاي گدازه اي (ماگمايي)
2- از نظر ريخت شناسي (مورفولوژي) و ساختار هندسي:
· غارهاي افقي که شامل تونلهاي افقي نزديک به هم هستند.
• غارهاي شکافي که شامل تنها يک شکاف در سنگ يا صخره هستند.
· غارهاي عمودي که شامل چاه يا چاههايي هستند که با هم مرتبط هستند و فاصله نزديکي به هم دارند.
· سيستمهاي غاري که بخاطر بزرگي ويژگيهاي مختلفي را با هم دارا هستند.
تفکيک غارهاي افقي و عمودي صرفا براي غارهاي کوچک است که در آنها يک تونل و يا يک چاه وجود دارد در اکثر غارها، بخاطر فضاي بزرگ و تعدد تونلها و چاهها، سيستم غاري وجود دارد.
3- از نظر زمان پيدايش:· غارهاي اوليه که در فضاي بين سنگها و صخره ها (در زمان شکل گيري آنها) بوجود مي آيند مانند تونلهاي گدازه اي يا غارهاي توفا (Tufa )
توفا : سنگهاي رسوبي هستند که از رسوب لايه هاي نازک کربنات کلسيم يا به مقدار کمتر سيليس در اطراف چشمه هاي آب شور و يا به صورت پوششي در اطراف استالاکتيت ها يا استالاگميت ها تشکيل مي شوند.· غارهاي ثانويه که بعد از پيدايش سنگها و صخره ها و در اثر عوامل غارزا بوجود مي آيند، اکثر غارهاي جهان جزو غارهاي ثانويه محسوب مي شوند.
· غارهاي رده سوم که بر اثر متلاشي شدن غارهاي ديگر بوجود مي آيند.
4- از نظر عمر سنگ:
اين دسته بندي براي غارهاي آهکي بکار مي رود، آهک، سنگي رسوبي است و يکي از مشخصه هاي اصلي آن، زمان پيدايش مي باشد.
· آهکهاي جديد (اخير) يا توفا که در سراسر جهان يافت مي شوند.
· آهکهاي ژوراسيک
· آهکهاي دونين (Devonian )
ژوراسيک يکي از دوره ها در دوران دوم زمين شناسي است، طول دوره ژوراسيک 60 ميليون سال است.
دونين يکي از دوره ها در دوران اول زمين شناسي است، دوره دونين از 408 تا 360 ميليون سال پيش به طول انجاميده است.
ارسال: شهریار
http://www.iranspeleo.com